Klimaatrecht heeft minder prioriteit; de blog, bedoel ik…

Met Publius hebben we geopteerd om drie blogs overeind te houden: Belgisch Energierecht, Belgian Energy Law en Overheidsopdrachten. Dit betekent dat deze blog geen voorrang meer krijgen en waarschijnlijk ook niet meer geactualiseerd zal worden.

Wensen en veranderingen

Deze blog heeft de laatste maanden wat stilgelegeven. Nu ik overstap naar Publius, het advocatenkantoor gespecialiseerd in publiek recht en de publieke sector, zal aan het stilzwijgen hopelijk verandering komen.

Intussen wens ik u het allerbeste voor het nieuwe jaar!

Klimaat in de regeerverklaring Van Rompuy I

In zijn regeerverklaring stelde premier Van Rompuy over de klimaatpolitiek van zijn regering:

Doorheen deze economische inzinking mogen we maximaal de langetermijnobjectieven inzake vergrijzing en klimaat niet uit het oog verliezen. In dat verband neemt de regering zich voor een ambitieuze politiek van duurzame ontwikkeling en van strijd tegen de opwarming van de aarde te verdedigen.
C’est ainsi qu’il est nécessaire que nous nous inscrivions pleinement dans le cadre du plan climat que l’Union européenne vient d’adopter. C’est d’ailleurs la raison pour laquelle le plan de relance du gouvernement précédent comportait à cet effet une série d’impulsions.

Conclusies van de Europese Raad van 15 en 16 oktober 2008

Het Franse voorzitterschap van de Europese Unie deelt in zijn conclusies over het thema van de Klimaatverandering mee:

De Europese Raad bevestigt vastbesloten te zijn om zich te houden aan de ambitieuze verbintenissen inzake klimaat- en energiebeleid die hij in maart 2007 en in maart 2008 is aangegaan. In dat verband verzoekt hij het voorzitterschap en de Commissie tijdens de komende weken intensief te werken om de Europese Raad in staat te stellen in december 2008 een besluit te nemen over passende oplossingen voor de uitdagingen die bij de toepassing rijzen ten aanzien van alle sectoren van de Europese economie en alle lidstaten, rekening houdend met hun specifieke situatie, met inachtneming van een bevredigende kosten¬effectiviteit die aan strikte normen beantwoordt.

Kleinschalige windturbines en ruimtelijke ordening

Naar aanleiding van de schriftelijke vraag van Eloi Glorieux ging Minister Van Mechelen dieper in op de ruimtelijke mogelijkheden om kleinschalige windturbines te plaatsen op private eigendommen.

De minister stelde eerst vast dat gedurende de laatste drie jaren in Vlaanderen 17 aanvragen zijn ingediend (voornamelijk in West- en Oost-Vlaanderen en in Limburg). Van deze dossiers zijn er een zestal vergund.

De meeste aanvragen stuitten op een ongunstig advies bij het lokale bestuur ondere andere omdat de rotor van zulke windturbines een niet geringe visuele impact hebben en omdat men de aanvraag afweegt tegenover de eventuele hinder voor de buren. De minister herhaalde dat

we het ongebreideld toelaten van kleine windmolentjes, windrotors, windvanen, en dies meer, bij woningen, winkels, bedrijven, enz. [moeten] voorkomen [om]dat dit op langere termijn zou kunnen leiden tot een beeld vergelijkbaar met de vroegere situatie waarbij elk huis zijn aparte televisieantenne had.

Wel erkende de minister dat er geen uitgeschreven beleidsvisie op Vlaams niveau bestaat voor kleinschalige windturbines. De omzendbrief RO/2006/02 regelt enkel de grootschalige installaties. Men zou trachten om een specifiek toetsingskader te ontwikkelen.

Raadpleging van het publiek over het ontwerp van beleidsplannen voor de mariene beschermde gebieden in het Belgische deel van de Noordzee

Vandaag verscheen in het Belgisch Staatsblad de aankondiging van de publieke raadpleging (van 1 november tot en met 30 december 2008) over het ontwerp van beleidsplannen voor de mariene beschermde gebieden in het Belgische deel van de Noordzee. Deze raadpleging heeft enkel betrekking op het deel wat de “inspraak van het publiek betreft bij het opstellen van de plannen en
programma’s met betrekking tot de beoordeling van de gevolgen van het ontwerp voor het milieu”, zoals voorgeschreven door het Verdrag van Aarhus.

Met betrekking tot de activiteiten rond windenergie stelt het ontwerp:

“Om de Kyoto doelstellingen te halen, maar ook omwille van de verwachte schaarste van de fossiele energiebronnen (en de verwachte stijging van de fossiele energieprijzen) zit windenergie in de lift als duurzame bron van herbruikbare energie. Echter zijn er ook een aantal negatieve gevolgen van de constructie en werking van windmolenparken op zee voor de mariene biodiversiteit (Evans, 2008), ondermeer:
- Direct effect op biotoop door plaatsing van windmolens;
- Nieuwe substraat en habitat voor mariene soorten en mogelijk “stepping stone” voor niet inheemse en invasieve soorten;
- Invloed van geluid & trillingen tijdens de constructie- en exploitatieperiode op mariene zoogdieren;
- Barrière voor pleisterende en migrerende vogelsoorten.

De activiteit is onderworpen aan een vergunningsplicht en de vergunning is gebonden aan een MER.

Op dit ogenblik bouwt C-Power een windmolenpark voor 60 windmolens op de Thorntonbank, 27 km van de kust en op de grens van het BNZ en het Nederlandse Continentaal Plat. Dit jaar verkreeg het energiebedrijf Belwind een vergunning voor de bouw en exploitatie van een windmolenpark op de Bligh Bank ca 45 km voor de kustlijn en op de grens van het BNZ en het Nederlandse Continentaal Plat.

Hoewel beide windmolenparken ver verwijderd zijn van de Vogelrichtlijngebieden (SBZ1, SBZ2 en SBZ3) moet toch rekening gehouden worden met een mogelijk effect op migrerende soorten.”

Stand van zaken windenergie in Vlaanderen

In antwoord op een schriftelijke vraag van Jos De Meyer gaf minister Crevits de volgende stand van zaken met betrekking tot windenergie in Vlaanderen:

“1. In Vlaanderen staat volgens de gegevens van de VREG momenteel 171,6 MW aan windturbinevermogen opgesteld (127 turbines). Deze turbines zijn samen goed voor een jaarlijkse elektriciteitsproductie van ongeveer 309 GWh wat overeenkomt met het gebruik ongeveer 88.250 gezinnen.

Wanneer het totale opgestelde vermogen aan windturbines in Vlaanderen wordt opgesplitst per provincie, staat er in Antwerpen momenteel iets meer dan 52 MW opgesteld (29 turbines), in West-Vlaanderen en Oost-Vlaanderen telkens ongeveer 49 MW (respectievelijk 57 en 26 turbines), in Limburg circa 17 MW (11 turbines) en in Vlaams-Brabant circa 3 MW (4 turbines).

2. Volgens de gegevens van het Vlaams Energieagentschap zijn voor 45 bijkomende windturbines bouw- en milieuvergunningen verleend, samen goed voor een opgesteld vermogen van ongeveer 84,4 MW. De bouw van deze windturbines zal in de loop van dit en volgend jaar starten.

Van deze vergunde windturbines zal ongeveer 57 MW in West-Vlaanderen gerealiseerd worden, 14 MW in Antwerpen en 13 MW in Oost-Vlaanderen. Het cijfer voor West-Vlaanderen moet genuanceerd worden in die zin dat het een retrofit van het bestaande windturbinepark in Zeebrugge betreft. Daar worden de bestaande 24 relatief kleine turbines vervangen door 14 turbines van een groter type. Ook in Oost-Vlaanderen zal één bestaande windturbine vervangen worden door een type met een vermogen dat 5 keer groter is dan de bestaande turbine.”

Steunmaatregelen in het Waalse Gewest

Tijdens een gezamenlijke vergadering van het Waalse Gewest en de Franse Gemeenschap op 28 augustus 2008 besliste men tot een aantal maatregelen gericht op de verhoging van de koopkracht. Twee van de maatregelen hebben betrekking op het energieverbruik.

Personen met een maximuminkomen van 43.800 EUR (vermeerderd met 2.150 EUR per kind ten laste) kunnen genieten van een sociale en technische begeleiding door de Société wallonne du crédit social en van het Fonds du logement des familles nombreuses de Wallonie en kunnen een voorafgaande energieaudit laten uitvoeren. De kosten van deze audit draagt het Waalse gewest voor 60%. De resterende kosten kunnen fiscaal afgetrokken worden, wat “peut ramener à zéro euro la facture de l’audit”.

Eigenaars van een woning (langer dan vijf jaar geleden aangekocht of waarvoor de stedenbouwkundige vergunnin ingediend is voor 1 december 1996) kunnen bijkomende energiebesparende werken laten uitvoeren of installaties voor de opwekking van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen laten plaatsen. Zij kunnen die werken financieren met een renteloze lening, indien:
- de lening aangegaan wordt bij de SWCS of de FLFNW;
- het gaat om een lening in tweede rang nadat men geleend heeft bij een bank;
- voor een consumptiekrediet lager dan 20.000 EUR.

Zie hierover het verslag van de vergadering van de Commission de l’Aménagement du territoire, des Transports, de l’Energie et du Logement van 29 september 2008.

Meldingsformulier voor kleine elektriciteitsproductie-installaties

Artikel 4 van de Elektriciteitswet bepaalt dat voor elke nieuwe productie-installatie voor elektriciteit in principe een vergunning van de minister van energie moet verkregen worden. Bij koninklijk besluit kan de regering bepaalde categorieën van productie-installaties van deze verplichting vrijstellen. Dit gebeurde bij het koninklijk besluit van 11 oktober 2000: artikel 2, § 2, bepaalt dat “de bouw van nieuwe installaties is vrijgesteld van de voorafgaande individuele vergunning bedoeld bij artikel 4, § 1 van de wet, wanneer het netto ontwikkelbaar vermogen van de installatie lager is dan of gelijk is aan 25 MW”. Voor deze installaties moet het netto ontwikkelbaar vermogen en de lokalisatie van de installatie voorafgaandelijk gemeld worden aan de CREG en aan de FOD Economie.

De CREG heeft nu een standaardaanmeldingsformulier geplaatst op haar website.

Septemberverklaring van de Vlaamse regering

In zijn Septemberverklaring stelde de Vlaamse regering o.a.:

Vanaf 2009 geven we eenieder die investeert in dakisolatie een premie van 500 euro. We zetten de ondersteuning en bewustwording van energiescans verder, maar ditmaal lastens de Vlaamse begroting en niet lastens de distributienetbeheerders die deze kosten dan in de prijs verrekenen. Een vergelijkbare benadering volgen we trouwens ook voor onze bedrijven. De ecologiepremie is het centrale subsidie-instrument voor onze bedrijven. De middelen werden opgetrokken tot 120 miljoen euro. Dat is goed voor hun balans, maar ook voor ons klimaat.

en

De organisatie van twee Vlaamse klimaatconferenties heeft een dynamiek op gang gebracht die, via brede consultatie, leidde tot een nieuw Vlaams beleidsklimaatplan 2006-2012. Dat plan zorgt ervoor dat meer dan 80 percent van de vereiste Kyoto-reducties via binnenlandse maatregelen gebeurt. Zowel gezinnen, bedrijven, overheden als verenigingen leveren hun bijdrage in de sectoren mobiliteit, gebouwen, industrie, energie en landbouw. Onze inspanningen mogen
natuurlijk niet verslappen, maar de sinds 2004 duidelijk dalende emissiecijfers tonen aan dat de nieuwe klimaatregelen ook een echte impact hebben. Het Vlaamse energiebeleid is de voorbije vier jaar een toonbeeld van duurzame ontwikkeling geweest. Sociaal werden maatregelen genomen, zoals de 10 ampère en de gratis budgetmeters, om energiearmoede zowel te bestrijden als te vermijden. De energiefactuur wordt ook gedrukt door de premie voor energiebesparende investeringen voor gezinnen die weinig of geen belasting betalen.
Ecologisch is een belangrijke en belangwekkende stap vooruit gezet, niet alleen met de broeikasgasemissiereductie, maar ook inzake energie-intensiteit, warmtekrachtkoppeling, groene stroom, enzovoort. Nog niet zo lang geleden heeft Vlaanderen zelfs de ‘Cogen Europe Award 2008’ in ontvangst mogen nemen – ik citeer in het Engels, voor alle duidelijkheid –, “for an outstanding contribution to the development of cogeneration in Europe”. Vooral het energierenovatieprogramma en de energieprestatieregelgeving zullen tegen 2020 zorgen voor een degelijke isolatie en voor een energiebesparende efficiënte verwarming van de Vlaamse woningen. Ook andere maatregelen zoals de verstrenging van het E-peil voor gebouwen, de verlaging van de onroerende voorheffing voor lage energiewoningen en de E70-norm voor scholen, zorgen voor een structurele verbetering van de energieprestaties van het Vlaamse gebouwenpark. We zullen in de relevante opleidingen de principes van duurzaam bouwen structureel verankeren. Met een dergelijke evenwichtige beleidsaanpak, die de energiefactuur aanzienlijk beperkt, worden zowel het milieu als de koopkracht van de gezinnen en de concurrentiepositie van onze bedrijven gevrijwaard.
Het komende jaar wordt ook de afronding van het Europese energie- en klimaatpakket verwacht. Wij onderschrijven de ambitieuze Europese doelstellingen om tegen 2020 de broeikasgassen met 20 percent te reduceren, 20 percent energie te besparen en het aandeel hernieuwbare energie te verhogen tot 20 percent.