In de marge van de Europese Lentetop in Brussel vorige week, schetsten de Europese Commissie de Secretaris-Generaal en de Hoge Vertegenwoordiger van de Europese Unie een ontluisterend toekomstbeeld over de invloed van de klimaatverandering op de internationale veiligheid.
Het rapport geeft een kort overzicht van de mogelijke dreigingen:
- Conflicten over hulpbronnen (teloorgang van landbouwgrond, omvangrijke watertekorten, afnemende voedselvoorraden en visbestanden, toenemende overstromingen en langere droogteperiodes);
- Economische schade en gevaren voor de kuststeden en de kritieke infrastructuur
- Verlies van grondgebied en grensgeschillen
- Migratie om milieuredenen
- Kwetsbaarheid en radicalisering
- Spanningen met betrekking tot de energievoorziening
- Druk op de internationale governance
Het rapport geeft als eerste conclusie:
Het effect van klimaatverandering op de internationale veiligheid is geen probleem van de toekomst,
maar is nu al een probleem en zal dat ook blijven. Ook al worden vorderingen gemaakt bij
het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen, de weerpatronen zijn al veranderd, de temperaturen
in de wereld zijn reeds gestegen en vooral wordt overal ter wereld de klimaatverandering
reeds ervaren.
Daarom moet de Europese Unie volgende maatregelen in overweging nemen:
- Versterking van de vermogens op EU-niveau: het opbouwen van kennis en het inschatten van de eigen vermogens van de EU, gevolgd door het verbeteren van de preventie van rampen en conflicten en de paraatheid voor vroegtijdige reacties daarop. De financiële consequenties van die reacties moeten worden becijferd en meegenomen worden in de begrotingsbesprekingen van de EU.
- Multilateraal leiderschap van de EU ter bevordering van de mondiale klimaatveiligheid: Voorbouwend op de geslaagde conferentie in december 2007 in Bali moet de EU haar leidende rol voortzetten en versterken om in 2009 te komen tot een ambitieus akkoord voor de periode na 2012, dat onder andere zowel verminderings- als aanpassingsmaatregelen, van alle
landen als essentiële bijdrage aan de aanpak van klimaatveiligheid, omvat. - Samenwerking met derde landen: de aanpassing aan en bestendigheid tegen klimaatverandering nog meer opnemen in de regionale strategieën van de EU; een Noordpoolbeleid van de EU ontwikkelen, waarin onder andere de toegang tot de natuurlijke
rijkdommen en de opening van nieuwe handelsroutes aan de orde moeten komen; de veiligheidsimplicaties van de klimaatverandering onderzoeken.
In de conclusies van de Lentetop wordt vermeld:
De Europese Raad is ingenomen met het gezamenlijk verslag van de hoge vertegenwoordiger en de Commissie over de gevolgen van klimaatverandering voor de internationale veiligheid. Hij wijst op het belang van deze kwestie, en verzoekt de Raad het document te bespreken en uiterlijk in december 2008 aanbevelingen te doen voor passende vervolgstappen, in het bijzonder voor het intensiveren van de samenwerking met derde landen en regio’s ten aanzien van de gevolgen van klimaatverandering voor de internationale veiligheid.
